Czym są złamania wyrostków kręgowych?
Złamania wyrostków kręgowych to specyficzny uraz kręgosłupa, który obejmuje struktury kostne odchodzące od trzonu kręgu. Do wyrostków kręgowych zalicza się wyrostki kolczyste, poprzeczne oraz stawowe. Ponieważ odpowiadają one za stabilizację kręgosłupa, ochronę struktur nerwowych oraz przenoszenie obciążeń mechanicznych, ich uszkodzenie może wpływać na funkcjonowanie całego narządu ruchu.
Choć tego typu złamania bywają uznawane za mniej groźne niż złamania trzonów kręgów, mogą jednak prowadzić do przewlekłego bólu oraz ograniczenia ruchomości. W konsekwencji nieleczone lub źle prowadzone mogą powodować długotrwałe zaburzenia funkcjonalne.
Przyczyny złamań wyrostków kręgowych
Do złamań wyrostków kręgosłupa dochodzi najczęściej w wyniku działania sił urazowych o dużej energii. Dlatego do typowych mechanizmów zalicza się:
- wypadki komunikacyjne,
- upadki z wysokości,
- urazy sportowe,
- nagłe przeciążenia związane z ruchem rotacyjnym lub zgięciowo-wyprostnym kręgosłupa.
Ponadto u sportowców oraz osób wykonujących pracę fizyczną istotną rolę odgrywają mikrourazy kumulujące się w czasie. W efekcie mogą one prowadzić do złamań przeciążeniowych, które często rozwijają się stopniowo.
Rodzaje złamań wyrostków kręgowych
Złamania wyrostków kręgowych mogą dotyczyć różnych odcinków kręgosłupa, a także obejmować odmienne struktury kostne. W zależności od lokalizacji wyróżnia się kilka podstawowych typów.
Złamania wyrostków kolczystych
Złamania wyrostków kolczystych najczęściej występują w odcinku szyjnym i piersiowym. Zazwyczaj są one wynikiem bezpośredniego urazu, jednak mogą także powstać na skutek nagłego przeciążenia.
Złamania wyrostków poprzecznych
Złamania wyrostków poprzecznych powstają głównie w wyniku urazu bocznego lub silnego skurczu mięśni. W związku z tym często towarzyszą im dolegliwości bólowe wynikające z napięcia tkanek miękkich.
Złamania wyrostków stawowych
Z kolei złamania wyrostków stawowych mogą prowadzić do niestabilności segmentu ruchowego kręgosłupa. Dlatego zwiększają one ryzyko wystąpienia dolegliwości neurologicznych i wymagają dokładnej diagnostyki.
Objawy i konsekwencje urazu kręgosłupa
Objawy zależą przede wszystkim od lokalizacji oraz rozległości uszkodzenia. Jeżeli uraz kręgosłupa obejmuje wyrostki kręgowe, najczęściej obserwuje się:
- miejscowy ból nasilający się podczas ruchu,
- tkliwość palpacyjną,
- wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych,
- ograniczenie zakresu ruchu,
- uczucie sztywności.
Natomiast objawy neurologiczne pojawiają się rzadziej. Jeżeli jednak wystąpią, wymagają pilnej konsultacji specjalistycznej, ponieważ mogą świadczyć o poważniejszym uszkodzeniu struktur nerwowych.
Leczenie złamań wyrostków kręgowych
Postępowanie terapeutyczne jest zazwyczaj zachowawcze i zależy od stabilności urazu. W większości przypadków stosuje się:
- czasowe ograniczenie aktywności,
- leczenie przeciwbólowe,
- indywidualnie dobraną fizjoterapię.
Dzięki temu możliwe jest stopniowe zmniejszanie dolegliwości bólowych oraz przywracanie prawidłowej funkcji ruchowej. Leczenie operacyjne rozważa się natomiast rzadko i głównie wtedy, gdy występuje niestabilność kręgosłupa lub współistniejące uszkodzenia neurologiczne.
Rehabilitacja po urazie kręgosłupa i powrót do sprawności
Rehabilitacja po urazie kręgosłupa powinna przebiegać etapowo i być dostosowana do aktualnego stanu pacjenta. Na początku kluczowe jest odciążenie uszkodzonego segmentu oraz skuteczna kontrola bólu.
Następnie, w kolejnych etapach, wprowadza się:
- ćwiczenia stabilizacyjne,
- trening mięśni głębokich,
- poprawę mobilności,
- budowanie wytrzymałości funkcjonalnej.
Dzięki odpowiednio prowadzonej rehabilitacji możliwe jest znaczące zmniejszenie ryzyka przewlekłych dolegliwości bólowych oraz bezpieczny powrót do codziennej aktywności i sportu.
Pierwsze dni fizjoterapii po urazie
Początkowy etap fizjoterapii koncentruje się przede wszystkim na bezpieczeństwie oraz kontroli objawów. Dlatego najczęściej obejmuje:
- edukację pacjenta w zakresie bezpiecznych pozycji i ruchów,
- ćwiczenia oddechowe,
- ćwiczenia izometryczne mięśni tułowia bez obciążenia,
- ćwiczenia poprawiające stabilność miednicy i odcinka lędźwiowego w granicach aktualnych możliwości.
Warto jednak pamiętać, że fizjoterapia zawsze powinna być dobierana indywidualnie, z uwzględnieniem rodzaju pęknięcia oraz objawów towarzyszących.
Bezpłatna konsultacja fizjoterapeutyczna
W każdym miesiącu oferujemy 20 bezpłatnych konsultacji z fizjoterapeutą – standardowa cena to 150 zł.
Masz jeszcze szansę – umów się na bezpłatną konsultację i sprawdź, czy jesteśmy odpowiednim wyborem dla Ciebie.
Na początku zadbamy o Twoje zdrowie, a efektem ubocznym będą lepszapostawa i utratazbędnychkilogramów.
Masz 30 minut?
Tyle trwa konsultacja w naszym studio – zero ryzyka, same korzyści!
Umów się już dziś 👉 reskateam.pl/lp
